Geboren op 26 oktober 2002: Riot's C-nest

Khióni x Karel
Wistar Hannover albino x agouti wild

[ stamboom ] [ foto's en info ] [ rittens en reserveringen ] [ updates ]

Alle foto's zijn © Riot (tenzij anders vermeld) en mogen niet zonder toestemming worden gebruikt.


Op 26 oktober 2002 is bij Riot een bijzonder nest geboren: een kruising tussen Khióni, een laboratoriumrat van een sterke stam (Wistar Hannover), en Karel, een wilde rat die sinds hij ritten was bij mij woont. Er zijn 12 rittens geboren, waarvan er maar liefst 11 (!) vrouw zijn. Maar 1 mannetje dus helaas.


Khióni

Van zogenoemde 'laboratoriumratten' bestaan veel verschillende soorten, 'stammen' genoemd. Elke stam heeft zijn eigen kenmerken. Er bestaan stammen die speciaal geselecteerd zijn en gefokt worden op bepaalde afwijkingen, maar ook stammen die juist heel gezond zijn - gezonder vaak dan onze normale 'tamme ratten'. Tot die laatste behoren de Wistar Hannovers, die overigens altijd albino zijn.

Bij laboratoriumratten wordt onderscheid gemaakt tussen 'inbred' en 'outbred' stammen. Bij inbred komen stammen tot stand door minimaal 20 generaties achtereen broer-zuskruisingen te doen. Zware inteelt dus. Bij outbred wordt gewerkt met een aantal groepen ratten die afwisselend met elkaar gekruist worden. Het inteeltpercentage van een outbred stam is minder dan 1 %. Wistar Hannovers behoren tot de outbred stammen.(1) (2)

Wistar Hannover ratten worden vaak gebruikt voor lange-termijn onderzoeken op het gebied van toxicologie, geriatrie of oncologie. Voorwaarde hiervoor is dat - in zakelijke termen gesproken - de kwaliteit van de dieren goed en constant is, en dat ze tot op hoge leeftijd gezond blijven. Tenslotte kunnen veel onderzoeken niet uitgevoerd worden als een proefdier ziek wordt of overlijdt voor de duur van het onderzoek voorbij is. (3) (4)

Van Wistar Hannovers is bekend dat ruim 80 % nog in leven is op de leeftijd van 24 maanden - meer dan we van veel van 'onze' tamme ratten kunnen zeggen! (5). Deze cijfers komen uit officiële gegevens die over stammen worden bijgehouden, telefonische navraag bij een fokbedrijf voor proefdieren heeft me geleerd dat in de praktijk een leeftijd tussen 3 en 4 jaar normaal gevonden wordt.

Helaas bestaan er nogal wat vooroordelen en misvattingen over 'labratten'. Tumoren bij onze ratten zouden komen doordat labratten gefokt zijn om tumoren te krijgen. Dit is dus niet het geval, zeker niet altijd. De Wistar Hannovers zijn een goed bewijs dat deze vooroordelen niet altijd berusten op de waarheid. Vanwege de gezondheid, de levensverwachting en het karakter van Wistar Hannovers heb ik besloten om Khióni op te nemen en haar een nest te laten krijgen met Karel.

Let wel: niet alle Wistar Hannovers (of andere stammen) zijn zomaar geschikt om in huis te worden genomen! Veel laboratoriumratten worden gefokt en gehouden onder zeer steriele omstandigheden. Zouden we zo'n rat thuis tussen onze tamme ratten zetten, dan is de kans groot dat deze ziek zou worden, omdat er totaal geen weerstand is tegen, binnen onze rattengroepen, normale ziekteverwekkers. Khióni komt uit niet-steriele omstandigheden.

Bronnen:
(1) http://www.ahsc.arizona.edu/uac/notes/classes/rodentbio/rodentbio.html
(2) http://www.galas.org/Standards/breedingSOP.htm
(3) http://www.m-b.dk/Datasheets/brl_wist.htm
(4) http://www.galas.org/animalmodels.htm
(5) http://www.harlan.com/us/price/outrat/hannover.htm#Survival


Karel

Karel is als ritten van krap 3 weken bij mij gekomen, nadat hij door mensen op de weg was gevonden. Hij was niet ziek en - nadat hij opgewarmd en opgedroogd was ;-) - al snel weer fit. Wat er met hem gebeurd is waardoor hij op de weg terecht kwam zullen we nooit zeker weten, maar mijn vermoeden is dat hij door de luchtverplaatsing van een passerende auto is meegewaaid (hij was erg licht) en op de weg is gesmakt. Dit vermoeden lijkt gerechtvaardigd omdat hij totaal niet zwak of ziek was.

Inmiddels is Karel een jaar bij mij en uitgegroeid tot een grote, krachtige en kerngezonde rat. Hij is zeker niet tam geworden, maar wel handelbaar. Hij doet het prima met de andere ratten in de groep, hij is nieuwsgierig naar mij toe en laat zich graag kriebelen - zolang hij in de kooi zit. Hij heeft er echter een hekel aan om opgepakt te worden, maar hij laat het wel toe. Hij bijt zeker niet en als ik hem eenmaal te pakken heb kan hij zelfs af en toe genieten van de aandacht, maar hij blijft liever in de kooi.

Ik heb besloten om met Karel te fokken in de hoop dat hij een goede inbreng zal zijn in de tamme-rattenpopulatie, vanwege het feit dat een wilde rat nog 'puur' is, dat geen genendefecten ingefokt kunnen zijn door selectie door de mens. Daarbij moet wel gezegd worden dat het een 'gok' blijft: er is niet genoeg te zeggen over gezondheid en levensverwachting van wilde ratten in gevangenschap om enige zekerheid te hebben of dit een goede zet is. Het is bekend dat wilde ratten dezelfde ziektes (kunnen) krijgen als onze tamme ratten, dus een wondermiddel is het zeker niet.


Vanwege het bijzondere karakter van dit nest en vooral het karakter van Karel is dit nest niet geplaatst als andere - het gaat wel om halfwilde rittens. Bovendien voldoet Karel niet aan de minimum leeftijdseis die ik normaal stel aan mannen (minstens 1,5 jaar, liever 2 jaar).

Ik heb besloten in principe reserveringen aan te nemen van wie maar interesse heeft, zonder op volgorde van ontvangst reservering te werken. Nadat de rittens geboren waren en bekend zou zijn hoeveel mannetjes en vrouwtjes in het nest zaten, zou ik een keuze maken uit de reserveerders, vooral gebaseerd op ervaring met ratten en de 'houding' ten opzichte van dit nest. Nu er echter vooral reserveringen waren voor mannetjes en er daar maar 1 van geboren werd (die hier blijft wonen, bij zijn vader), heeft iedereen die een vrouwtje wilde er eentje kunnen krijgen - en blijven er nog 5 hier :-).

Alle dieren zijn geplaatst met een uitdrukkelijk fokverbod, omdat het natuurlijk een risicokruising is: er is niet te zeggen hoe het karakter van de dieren zal worden, en ook niet hoe het met de gezondheid en levensverwachting gesteld zal zijn. Afhankelijk hoe dit nest zich blijkt te ontwikkelen (vooral ook op het gebied van karakter/gedrag) zal ik zelf een vervolgnest doen. Omdat er maar 1 mannetje in het nest zit is nog niet zeker hoe dit zal gebeuren, daar wordt over nagedacht :-).

Bij deze planning ga ik er namelijk vanuit dat het karakter niet dusdanig zal zijn dat te spreken is over 'tamme ratten'. Aangezien nesten niet bepaald klein zijn over het algemeen en niemand er wat aan heeft om veel niet-tamme dieren te hebben, is de verwachting dat er nog een 'tussenstap' nodig is: één nest dus afkomstig uit dit C-nest, waarbij het vervolgens afhangt van de karakters van de nakomelingen of er op grotere schaal mee gefokt zal gaan worden.

Alleen wanneer de ratten uit het C-nest een karakter ontwikkelen dat boven verwachting goed is, zal overwogen worden meer dan één dekking toe te staan uit dit nest!

Behalve deze, van de normale gang van zaken afwijkende, voorwaarden was het ook niet mogelijk om 2 nestgenoten van hetzelfde geslacht te reserveren die samen in één groep zullen komen: omdat er een 'wilder' karakter verwacht wordt is het de bedoeling dat de dieren opgroeien in een groep met verder (liefst zeer) tamme dieren, om te voorkomen dat ze 'aangestoken' worden door elkaars mogelijk schuwe karakter. Zelf houd ik er nu dus wel 5, omdat niemand uiteraard kon voorspellen dat er maar liefst 11 vrouwtjes geboren zouden worden :-). In ieder geval zit er dan nu maar op 1 plaats een heel groepje van deze halfwilde rittens en zijn de andere adressen geschikt als vergelijkingsmateriaal.

Overigens bestaat het hele nest genetisch gezien uit agouti berken ratjes (dit omdat Wistars genetisch japanner zijn, en wilde ratten uiteraard effen), hoewel dat 'berken' bij de meesten bestaat uit slechts een klein wit streepje, en bij de andere ratjes uit een klein ier-vlekje of zelfs effen eruitziet.